Substance van de ETVE: materiële en personele middelen, beslissingen in Spanje en jaarlijks dossier
Laatst herzien:
De wet eist dat de ETVE haar buitenlandse deelnemingen beheert ‘door middel van de daartoe passende organisatie van materiële en personele middelen’ (art. 107.1 Ley del Impuesto sobre Sociedades – Spaanse wet op de vennootschapsbelasting, LIS), zonder een aantal werknemers of een kantoor voor te schrijven. Of de middelen toereikend zijn, hangt af van de portefeuille en van wie de rechten uit die deelnemingen daadwerkelijk uitoefent en de bijbehorende beslissingen neemt: het is raadzaam aan te tonen welke persoon beslist, over welke bevoegdheden die beschikt en hoe die ze uitoefent. De regels inzake de uiteindelijk gerechtigde, de antimisbruikbepalingen en de wetgeving van de landen van de aandeelhouders en van de dochtervennootschappen kunnen meer verlangen, naar verhouding van de omvang van de groep.
Door René Dechamps Azanza, advocaat (balie van Madrid, nr. 21.297), oprichter van het kantoor (1982)
In het kort
- De middelen worden van de ETVE geëist, niet van haar dochtervennootschappen, en moeten dienen om de deelnemingen daadwerkelijk te beheren.
- De beslissingen moeten in Spanje worden genomen door personen met reële bevoegdheden en autonomie: een notariële volmacht vervangt het bestuursorgaan niet.
- De boekhouding, het secretariaat of de statutaire zetel kunnen worden uitbesteed; de investeringsbeslissingen niet.
- Voldoen aan het Spaanse regime biedt geen garantie dat aan de eisen inzake de uiteindelijk gerechtigde en de antimisbruikbepalingen van andere landen wordt voldaan.
- Een substancedossier dat elk jaar wordt herzien en afgesloten, is raadzaam.
Wat de wet eist: middelen om te beheren, geen aantal werknemers
Artikel 107.1 van de Ley del Impuesto sobre Sociedades (Spaanse wet op de vennootschapsbelasting, LIS) stelt het regime open voor vennootschappen waarvan het statutaire doel het beheer en de administratie omvat van effecten van entiteiten die niet-inwoner zijn ‘door middel van de daartoe passende organisatie van materiële en personele middelen’. Er wordt geen aantal werknemers, kantooroppervlakte of budget voorgeschreven.
Drie preciseringen:
- De middelen worden van de ETVE geëist, niet van haar dochtervennootschappen.
- Het gaat om het beheer van effecten, niet om de leiding van de dochtervennootschappen. Effecten beheren betekent stemmen in de algemene vergaderingen, bestuurders benoemen, dividenden innen, investeringen financieren en beslissen over aankopen en verkopen. De bedrijfsvoering van elke dochtervennootschap leiden is iets anders, en vergt meer.
- Er zijn andere toetsen, los van deze. De middelen zijn ook van belang om te voorkomen dat de ETVE een vermogensbeheerentiteit (entidad patrimonial) is (art. 5.2 LIS). En de fiscale woonplaats (art. 8.1 LIS) wordt afzonderlijk onderzocht: inwoner van Spanje zijn bewijst niet dat er werkelijk beheer is, en omgekeerd.
Wat de DGT en de rechters hebben gezegd
De administratieve doctrine biedt geen automatische toereikendheidsregel. Het handboek internationaal belastingrecht van het Instituto de Estudios Fiscales vat de criteria die het toeschrijft aan de Dirección General de Tributos (DGT, Spaans directoraat-generaal Belastingen) als volgt samen:
- Het gaat erom wie werkelijk beslist. Of de middelen toereikend zijn, hangt af van de portefeuille en van wie de rechten uit die deelnemingen daadwerkelijk uitoefent en de bijbehorende beslissingen neemt. Het is raadzaam aan te tonen welke persoon beslist, over welke bevoegdheden die beschikt en hoe die ze uitoefent.
- Een orgaan dat uitsluitend bestaat uit personen die door dienstverleners worden geleverd (advocatenkantoren, boekhoudkantoren of trustkantoren) is moeilijk te verdedigen als het geen autonoom beheer voert.
- Het te sterk beperken van de bevoegdheden van de bestuurder, bijvoorbeeld om deelnemingen te kopen of te verkopen, kan ertoe leiden dat niet aan de eis wordt voldaan.
- De wet eist geen werknemers en geen eigen of gehuurd kantoor. Administratieve taken kunnen worden uitbesteed; de statutaire zetel is onmisbaar.
Wij noemen hier geen concrete rulingnummers: de relevante administratieve doctrine en rechtspraak worden, met hun referentie, behandeld onder doctrine en rechtspraak.
In de Europese Unie zijn de zogenoemde ‘Deense zaken’ het referentiepunt: twee arresten van het Hof van Justitie van 26 februari 2019, één over dividenden (zaken C-116/16 en C-117/16) en één over interest (C-115/16 e.a.). Het Hof aanvaardde dat de voordelen van de richtlijnen worden geweigerd aan tussenvennootschappen die als doorstroomvennootschap fungeren. Het doorsluizen van inkomsten kort na de ontvangst ervan is een aanwijzing. Die wordt beoordeeld samen met de bevoegdheid om over die inkomsten te beschikken, wie beslist, de middelen van de vennootschap en de overige omstandigheden van het geval: misbruik wordt in samenhang beoordeeld.
In Spanje legt het TEAC (Tribunal Económico-Administrativo Central, het centrale fiscaal-administratieve beroepsorgaan) in zijn uitspraak van 27 januari 2026 (RG 00/02180/2022), over dividenden, de bewijslast van het misbruik bij de Belastingdienst. Dat ontslaat de vennootschap niet van de plicht het bewijs van haar eigen beheer te bewaren.
Het bestuursorgaan: de kern van de substance
Het bestuursorgaan moet reële bevoegdheden hebben en die in Spanje uitoefenen. Dat is het eerste waarnaar wordt gekeken.
De Ley de Sociedades de Capital (Spaanse wet op de kapitaalvennootschappen, LSC) staat een enig bestuurder, meerdere zelfstandig bevoegde bestuurders, meerdere gezamenlijk bevoegde bestuurders of een raad van bestuur toe (art. 210 LSC). De bestuurder kan een natuurlijke persoon of een rechtspersoon zijn en hoeft geen aandeelhouder te zijn (art. 212 LSC).
Wij raden in het algemeen een raad van bestuur aan. Dit is een richtlijn van het kantoor, geen wettelijke eis:
- met ten minste één bestuurder die de investeringen grondig kent, ook al woont die in het buitenland (vaak de ondernemer zelf of een familielid);
- met een meerderheid van in Spanje wonende bestuurders en vergaderingen in Spanje, om te onderbouwen dat de plaats van werkelijke leiding in Spanje ligt;
- met een gedelegeerd bestuurder of een uitvoerend comité, als slagvaardigheid nodig is, ingeschreven in het handelsregister (Registro Mercantil) (art. 249 LSC).
Wat niet werkt:
- Een notariële volmacht aan een inwoner. De gevolmachtigde die alleen uitvoeringsbevoegdheid heeft, voert de beslissingen van het bestuursorgaan uit.
- Bestuurders die alleen ondertekenen wat elders is besloten, of die geen bevoegdheid hebben om te investeren en te desinvesteren.
- Een bestuurder zonder reële autonomie. Het bewijs moet laten zien wie de beheersbevoegdheden over de deelnemingen daadwerkelijk uitoefent. Is de bestuurder een externe professional, dan is het raadzaam zijn taken nauwkeurig te omschrijven en de uitoefening van de bestuursfunctie te onderscheiden van de diensten die zijn kantoor verleent.
De nationaliteit van de bestuurders is irrelevant; van belang is waar zij wonen en waar zij beslissen.
Voorbeeld: hoe u bewijst dat het bestuursorgaan beslist
Bruikbaar bewijs toont het besluitvormingsproces, niet alleen het resultaat. Stel dat de ETVE een dochtervennootschap verkoopt. Een solide dossier zou het volgende bevatten:
- Het verkoopvoorstel, met de waardering en de alternatieven, vóór de vergadering aan de bestuurders toegezonden.
- De oproeping en de notulen van de in Spanje gehouden bestuursvergadering: wie aanwezig was, wat werd besproken, welke bezwaren er waren en hoe werd gestemd.
- Het besluit waarin de minimumprijs, de voorwaarden en de tekenbevoegde persoon worden vastgesteld.
- De instructies van de raad van bestuur aan de gevolmachtigde en de binnen die grenzen ondertekende overeenkomst.
- De ontvangst van de koopprijs en de bestemming ervan (herinvestering, uitkering of liquide middelen), goedgekeurd door het bestuursorgaan.
Als de notulen zich beperken tot het bekrachtigen van een overeenkomst die al elders is onderhandeld en ondertekend, verzwakt het bewijs, ook al zijn de formaliteiten nageleefd.
Werkelijke leiding in Spanje en risico in andere landen
Een in Spanje opgerichte ETVE is inwoner van Spanje (art. 8.1 LIS). Het risico komt van buitenaf: als de beslissingen in het land van de aandeelhouder worden genomen, kan die staat haar als zijn eigen inwoner beschouwen of er een vaste inrichting in zien. Bij dubbele woonplaats moet het toepasselijke belastingverdrag worden gelezen, in voorkomend geval met de wijzigingen van het Multilateraal Verdrag (MLI). Sommige verdragen hanteren de plaats van werkelijke leiding, andere vereisen een onderling overleg tussen de bevoegde autoriteiten.
Wat de leiding in Spanje bewijst:
- notulen van in Spanje gehouden bestuursvergaderingen en algemene vergaderingen die het debat weergeven, niet alleen het besluit;
- e-mails, rapporten en voorstellen die laten zien wie beslist;
- steminstructies voor de algemene vergaderingen van de dochtervennootschappen;
- treasurydocumentatie, bankmachtigingen en traceerbaarheid van de ontvangsten en betalingen waarop het bestuursorgaan toezicht houdt;
- boekhouding en documentatie die op de statutaire zetel worden bewaard.
Wat kan worden uitbesteed en wat niet
De ondersteuning kan worden uitbesteed; de beslissing niet.
| Functie | Uitbesteedbaar? | Grens |
|---|---|---|
| Statutaire zetel en kennisgevingen | Ja | Moet het mogelijk maken de documentatie te bewaren en de raad van bestuur bijeen te brengen |
| Boekhouding, belastingen, jaarrekening | Ja | Onder toezicht van het bestuursorgaan |
| Secretariaat van de raad van bestuur, notulen | Ja | De inhoud wordt bepaald door de raad van bestuur |
| Juridisch, fiscaal en waarderingsadvies | Ja | Adviseert; beslist niet |
| Investerings- en desinvesteringsbeslissingen | Nee | Komen toe aan het bestuursorgaan |
| Uitoefening van het stemrecht in de dochtervennootschappen | Ja, bij volmacht | De ETVE beslist hoe wordt gestemd en documenteert haar instructies |
| Dividend- en financieringsbeleid | Nee | Besluit van het bestuursorgaan, met gedocumenteerd debat |
| Bankbevoegdheid | Slechts gedeeltelijk | Gevolmachtigden voeren opdrachten van het bestuursorgaan uit |
Proportionaliteit: de substance groeit mee met de groep
Er is geen vaste drempel: de middelen moeten in verhouding staan tot wat de ETVE bezit en doet. Een ETVE met één dochtervennootschap heeft niet de structuur nodig van de holding van een groep met twintig vennootschappen. De drie onderstaande niveaus zijn richtlijnen van het kantoor, geen wettelijke eisen:
- Familie-ETVE met een of twee dochtervennootschappen: raad van bestuur met één deskundige bestuurder en een meerderheid van inwoners, twee of drie vergaderingen per jaar in Spanje, gedocumenteerde treasury, statutaire zetel en uitbestede boekhouding.
- Middelgrote groep met meerdere dochtervennootschappen in meerdere landen: daarnaast een eigen of gehuurd kantoor en een in Spanje wonende leidinggevende, mogelijk ingeschreven bij de sociale zekerheid.
- Regionale holding: reële functies op het gebied van treasury, groepsfinanciering of bedrijfsontwikkeling vanuit Spanje. Als zij diensten verleent aan haar dochtervennootschappen, moeten haar vergoedingen marktconform zijn en worden gedocumenteerd (jaarlijkse verplichtingen).
De volgorde is van belang: eerst worden de tekortkomingen verholpen en daarna worden ze gedocumenteerd.
Waarom het Spaanse minimum niet volstaat tegenover andere landen
Voor het Spaanse regime kan een eenvoudige structuur volstaan; voor de regels inzake de uiteindelijk gerechtigde en de antimisbruikbepalingen van andere staten wellicht niet.
- Land van de dochtervennootschap. Het belastingverdrag kan eisen dat de ETVE uiteindelijk gerechtigde is en kan een hoofddoeltoets (principal purpose test, PPT) bevatten. De Moeder-dochterrichtlijn kent eigen voorwaarden en een antimisbruikregel. Voor elke betaling moet worden nagegaan welke regel van toepassing is. Het handboek van het IEF maakt melding van Midden-Amerikaanse staten die zijn begonnen informatie op te vragen over de middelen van ETVE's en de beweegredenen ervoor.
- Land van de aandeelhouder. Als de ETVE van daaruit wordt geleid, kan dat land haar als inwoner beschouwen of haar inkomsten onder zijn CFC-regels belasten (zie antimisbruikregels en landen).
- De Spaanse wet zelf stelt strengere eisen aan Europese holdings die dividenden uit Spanje ontvangen: de vrijstelling van art. 14.1.h van de texto refundido de la Ley del Impuesto sobre la Renta de no Residentes (geconsolideerde Spaanse wet op de inkomstenbelasting van niet-inwoners, TRLIRNR) is niet van toepassing als de meerderheid van de stemrechten in de moedermaatschappij direct of indirect in handen is van personen die geen inwoner zijn van de EU of van staten van de Europese Economische Ruimte met effectieve uitwisseling van informatie, tenzij er sprake is van ‘geldige economische motieven en wezenlijke zakelijke redenen’.
- Banken. Banken vragen om identificatie van de uiteindelijk begunstigde, de herkomst van de gelden en wie beslist. Een lege structuur heeft moeite om een rekening te openen en aan te houden.
- Europese Unie. De richtlijn tegen lege vennootschappen (ATAD 3) is niet aangenomen. Het werkprogramma van de Commissie voor 2026 heeft het voorstel opgenomen in de lijst van in te trekken voorstellen. De Spaanse regels en de voorwaarden van het toepasselijke belastingverdrag, de toepasselijke richtlijn of de toepasselijke buitenlandse wetgeving blijven van toepassing.
Het jaarlijkse substancedossier
Het is een map waarin per boekjaar het bewijs wordt verzameld dat de ETVE vanuit Spanje wordt beheerd. Het dossier wordt geopend bij de oprichting en afgesloten met de jaarrekening.
Aanbevolen inhoud:
- Geldende statuten, benoemingen en cv's van de bestuurders (waarom zij de investeringen kunnen beheren).
- Verklaringen van fiscale woonplaats van de in Spanje wonende bestuurders.
- Kalender en notulen van bestuursvergaderingen en algemene vergaderingen, met agenda en bestudeerde documentatie.
- Besluiten over investeringen, dividenden en financiering, met hun onderbouwing.
- Steminstructies en notulen van de algemene vergaderingen van de dochtervennootschappen.
- Bankafschriften en treasurydocumentatie met de inkomende en uitgaande dividenden.
- Overeenkomsten voor zetel, kantoor, personeel en uitbestede diensten.
- Boekhouding, gedeponeerde jaarrekeningen en, in voorkomend geval, het controleverslag.
- Verrekenprijsdocumentatie van intragroepsdiensten en, in voorkomend geval, aangifte modelo 232.
- Korte nota over de economische motieven en het ondernemingsplan van de groep.
- Verklaring van fiscale woonplaats van de ETVE in Spanje ten behoeve van de dochtervennootschappen.
Checklist
Groen: wordt nageleefd en is gedocumenteerd. Oranje: wordt nageleefd, maar zonder voldoende bewijs. Rood: wordt niet nageleefd. Sommige punten (woonplaats van de bestuurders, vergaderingen) zijn aanbevelingen van het kantoor, geen wettelijke eisen.
| Punt | Groen als… |
|---|---|
| Bestuursorgaan | Raad van bestuur (of bestuurder) met volledige bevoegdheid om te investeren en te desinvesteren |
| Kennis | Ten minste één bestuurder kent de investeringen werkelijk |
| Woonplaats | Meerderheid van de bestuurders woont in Spanje |
| Vergaderingen | Bestuursvergaderingen en algemene vergaderingen in Spanje, met notulen die het debat weergeven |
| Volmachten | De gevolmachtigden voeren besluiten uit; zij vervangen het bestuursorgaan niet |
| Dochtervennootschappen | De ETVE beslist hoe wordt gestemd en documenteert haar instructies |
| Treasury | Traceerbare ontvangsten en betalingen, goedgekeurd door en onder toezicht van het bestuursorgaan |
| Statutaire zetel | Zetel waar de documentatie wordt bewaard |
| Uitbesteding | Duidelijke overeenkomsten; geen uitbestede beslissingen |
| Middelen | Personeel, kantoor en budget in verhouding tot de groep |
| Landen | Uiteindelijk gerechtigde, PPT en CFC-regels van de aandeelhouder getoetst |
| Dossier | Afgesloten en gearchiveerd met de jaarrekening van het boekjaar |
Een rood bij de eerste punten verzwakt de verdediging van het regime ernstig. Meerdere keren oranje kan moeilijk te verdedigen zijn tegenover een ander land. Het is raadzaam de lijst bij de afsluiting van elk boekjaar en vóór elke relevante uitkering te herzien.
Past een ETVE bij u? Probeer de simulator: toets van de voorwaarden en een indicatieve Spaanse belastingkost.
Veelgestelde vragen
Heeft de ETVE eigen werknemers en een eigen kantoor nodig?
De wet eist dat niet. Doorslaggevend is dat kan worden aangetoond wie over de deelnemingen beslist, met welke bevoegdheden en hoe die worden uitgeoefend. Afhankelijk van de omvang van de groep versterken personeel of een kantoor de structuur, vooral tegenover andere landen.
Mag de bestuurder van de ETVE een niet-inwoner zijn?
Ja, de wet stelt geen eisen aan woonplaats of nationaliteit. Maar als de beslissingen elders worden genomen, kan een andere staat de ETVE als zijn eigen inwoner beschouwen. Daarom raadt het kantoor in het algemeen een raad van bestuur aan met een meerderheid van in Spanje wonende bestuurders en vergaderingen die in Spanje plaatsvinden.
Volstaat het om een notariële volmacht te verlenen aan een persoon die in Spanje woont?
Nee. Een gevolmachtigde voert uit, maar beslist niet. Substance vereist dat het bestuursorgaan de beslissingen in Spanje neemt en dat kan aantonen.
Kan een externe professional de bestuurder zijn?
De wet verbiedt dat niet. Waar het om gaat, is dat degene die de functie bekleedt de beheersbevoegdheden over de deelnemingen daadwerkelijk en autonoom uitoefent. Het is raadzaam zijn taken nauwkeurig te omschrijven en de uitoefening van de bestuursfunctie te onderscheiden van de diensten die zijn kantoor verleent.
Wat is de uiteindelijk gerechtigde en waarom raakt dat de ETVE?
Dat is degene die een inkomstenbestanddeel voor zichzelf ontvangt en daarover kan beschikken, niet als louter tussenpersoon. Als het land van de dochtervennootschap van oordeel is dat de ETVE de gelden alleen doorsluist, kan het haar het verlaagde tarief uit het belastingverdrag weigeren; het doorsluizen is een aanwijzing die samen met de overige omstandigheden wordt beoordeeld. De Moeder-dochterrichtlijn kent eigen voorwaarden en een antimisbruikregel.
Bronnen
- Ley 27/2014, del Impuesto sobre Sociedades (Spaanse wet op de vennootschapsbelasting), art. 5, 8.1 en 107 (geconsolideerde tekst)
- Real Decreto Legislativo 5/2004, texto refundido de la Ley del IRNR (geconsolideerde tekst van de Spaanse wet op de inkomstenbelasting van niet-inwoners), art. 14.1.h
- Real Decreto Legislativo 1/2010, Ley de Sociedades de Capital (Spaanse wet op de kapitaalvennootschappen), art. 210, 212 en 249
- Multilateraal Verdrag (MLI), art. 4 en 7 (BOE van 22-12-2021)
- Spaans ministerie van Financiën, verdragen ter voorkoming van dubbele belasting en synthetische teksten
- Richtlijn 2011/96/EU, moeder-dochterrichtlijn, art. 1
- HvJ EU, arrest van 26-02-2019, zaken C-116/16 en C-117/16 (dividenden)
- HvJ EU, arrest van 26-02-2019, zaak C-115/16 e.a. (interest)
- TEAC, uitspraak van 27-01-2026, RG 00/02180/2022
- Europese Commissie, werkprogramma voor 2026, COM(2025) 870, bijlage IV
- Instituto de Estudios Fiscales, Manual de Fiscalidad Internacional (handboek internationaal belastingrecht), hoofdstuk 58 (regime van de ETVE's)
- Fiscale rulings (consultas tributarias) van de Dirección General de Tributos (officiële zoekmachine)
Deze gids geeft algemene informatie per 15 november 2026 en is geen advies voor een concreet geval.
Hoe wij u kunnen helpen
Het kantoor adviseert al jaren ondernemers en families uit Latijns-Amerika bij de oprichting, overname, zetelverplaatsing en het beheer van ETVE's: voorafgaande analyse, statuten, inbreng van deelnemingen, melding aan de belastingdienst, bestuur vanuit Spanje en een jaarlijkse substancecontrole, in overleg met hun lokale adviseurs.
Het eerste gesprek met René Dechamps Azanza, oprichter van het kantoor, is kosteloos en vindt plaats in Madrid of via een videogesprek. Mail ons op rda@rdalex.com of bel +34 91 308 71 73.
Vraag een eerste gesprek aanOf bel ons op +34 91 308 71 73 · rda@rdalex.com
